Yalnızız
21 Aralık 2015
Aralık 2015 Sayı 176
21 Aralık 2015

Berlin’de Tahrif Edilmiş Enver Paşa Fotoğrafı

Belgede tahrifat yapmak, bugün ceza müeyyideleri içerisinde yer alan bir husustur. Kısaca evrakta sahtecilik diyebileceğimiz tahrifat, tarihçilik için önemli sonuçlar doğurmaktadır. Tahrif edilmiş bir belge, tarihin yazımını etkileyecek, yanlış bilginin üretilmesine sebep olacaktır. Ortaya konan yanlış bilginin kuşaklara aktarılmasıyla da dimağlara oturacak, ilerleyen yıllarda hakikatin tespit edilmesi, mevcut olan yanlış bilginin silinmesine yeterli olmayacaktır. Böylece mesele tarihçiliğin ötesinde siyasî ve kültürel sonuçları da beraberinde getirecektir. Peki, belgelerin tahrif edilmesinin nedenleri nelerdir? Bu sorunun cevabı niyet okuyuculuğuyla geçiştirilemez. Maksadın kasıt barındıracağından şüphe edilmemelidir. İdeolojilerin tarih yazımıyla olan ilgisi de gözlerden kaçmamalıdır. Bu yazının konusu Enver Paşa’ya âit bir fotoğrafta yapılan tahrifattır. Enver Paşa’nın tarihimizdeki müstesna mevkii bizi böyle bir girişime memur etmiştir.

Birinci Dünya Savaşı’nın 100. yıl dönümünde savaş ile ilgili bir çok sergi, müzayede, sempozyum ve kongre tertip edildi. Savaşın sona erdiği 1918’in 100. yılında da bu organizasyonların süreceğine kesin gözüyle bakabiliriz. Sâdece harp tarihiyle sınırlı kalmayarak savaşın getirdiği sosyolojik ve psikolojik sonuçlarla ilgili de akademik çalışmalar yapılıyor. Bu çalışmaların en mühim kaynağı ise görsel malzemeler olacaktır. Savaş ile ilgili kartpostal, fotoğraf, pul, propaganda kartı gibi görsel malzemelerin araştırmacılar için ehemmiyeti tartışılmaz. Elbette bu görseller, tarihçilerin haricinde birçok insanın da ilgisini çekiyor. Popüler tarih dergilerinin okuyucularına verdiği bazı ekler ve sergi katalog kitapları görsel malzemelere ulaşmakta yetersiz kalıyor. Bu malzemelere ulaşmak için tek tek arşivleri müzeleri arşınlamak da mümkün olmayabiliyor. Ancak Almanya, Fransa, İngiltere, Slovenya gibi ülkelerin arşiv ve müzelerindeki görsel malzemelerin elektronik ortamda araştırmacıya sunulduğu, çok faydalı bazı web siteleri bulunuyor. Örneğin www.europeana1914-1918.eu isimli web sitesi hem ülkelerin arşiv ve müzelerinde elektronik ortamda kullanıcılara açılan vesikalarını inceleyebiliyor, hem de elinizde günlük, fotoğraf, üniforma, pul ve benzeri obje varsa siteye göndererek katkıda bulunabiliyorsunuz.

Arkeolog Sergen Çirkin, kısa süre önce bir sosyal paylaşım sitesinde Enver Paşa ile ilgili Türkçe kaynaklarda kolay erişilemeyecek Almanca bir gravür paylaştı. Almanca Savaş Bakanı anlamına gelen Kriegsminister Enver Pascha isimli olan gravürden sonra elektronik ortamda başka gravür, fotoğraf vb. malzeme araştırmaya koyulduk. Birinci Dünya Savaşı ile ilgili bütün görselleri toplamak ve sunmak için projelerle de desteklenen bu web sitesinde tarama yapmaya başladık. Site bizi başka bir linke yönlendirdi ve bu link aracılığı ile Berlin Devlet Kütüphanesi’ne ulaştık. Berlin Devlet Kütüphanesi’nin Dijital Eserler Koleksiyonu sayfasından Enver Pasha, Kriegminister Enver, Türkische Kommander Enver gibi anahtar kelimelerini arattık. Birçok kitap ve doküman arasından bir fotoğraf bulduk. Ulaştığımız fotoğrafın sayfadaki künye bilgilerini doğrudan buraya alalım.

Titel: Der türkische Kriegsminister Enver Pascha
Weitere Person: Enver Pascha
Ort: [Berlin]
Erscheinungsjahr: 1917
Umfang: [1] Bl.
Signatur: Portr. Slg / Kriegsbilder, Nr. 46
Kategorien: Krieg 1914-1918, Historische Drucke, Porträts, Bildmaterialien
Projekt: Europeana Collections 1914-1918
Digitalisierer: Staatsbibliothek zu Berlin – Preußischer Kulturbesitz, Germany
Strukturtyp: Monografie
Gescannte Seiten: 3
StaBiKat (ppn digital): 757420303
StaBiKat (ppn original): 755542185
Persistente URL: http://resolver.staatsbibliothek-berlin.de/SBB0000ED8F00000000
Lizenz: Public Domain
METS Daten: http://digital.staatsbibliothek-berlin.de/metsresolver/?PPN=PPN757420303
DFG Viewer: Dokument im DFG Viewer

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir