Zengezur Koridorundan Azez’e Türk Dünyası’nda Yapay Set Krizi
22 Nisan 2016
Libya’daki Kaosa Gerçekte Ne Sebep Oldu?
22 Nisan 2016

Dağlık Karabağ Sorununda 22 Yıl Sonra İlk Gerçek Gelişme

Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi Uluslararası İlişkiler ve Diplomasi Bölümü

1 Nisan’dan 2’sine geçen gece tüm cephe boyu Azerbaycan’ın yerleşim birimleri Ermenistan tarafından açılan yoğun ateşe mâruz kaldı ve böylece bir kez daha taraflar arasındaki ateşkes Ermenistan tarafından ihlâl edildi. Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki ateşkesin bozulması ne ilk ne de sondu. Nitekim bu durum son 22 yılın değişmeyen gerçeğidir. Keza iki ülke arasında Rusya’nın arabuluculuğu ile Mayıs 1994’de imzalanan ateşkes anlaşması gerçek mânâda neredeyse hiç uygulanmadı. Ermeni tarafı işgal ettiği bölgelerden çekilmemek ve görüşmeleri bozmak için ateşkes ihlâlini uygun bir araç olarak sık sık kullandı.
Azerbaycan, Ermenistan tarafından yapılan askerî girişimleri önlemek ve sivil halkın güvenliğini sağlamak amacıyla Silâhlı Kuvvetler Komutanlığı tarafından Ağdere-Terter-Ağdam ve Hocavend-Fuzuli yönünde tedbirlerin alınması kararı alındı. Alınan karar sonucunda Silâhlı Kuvvetler Komutanlığı stratejik öneme sahip birkaç yükseklik ve yerleşim birimlerini düşmandan tamamen azat etti. Nitekim Goranboy Bölgesi ve Naftalan Köyü’ne tehlike yaratabilecek Talış Köyü civarındaki yükseklikler ve Seysulan birimi düşman kuvvetlerinden tamamen temizlendi. Aynı zamanda, Horadiz Şehri’nin düşman tehlikesinden korunması amacıyla Fuzuli Bölgesi yönünde bulunan ve geniş bir alanı kontrol etmek imkânı veren stratejik önemli “Lale Tepe” olarak bilinen yükseklik de Azerbaycan ordusunun kontrolüne geçti. Hâlihazırda bu yüksekliklerde ve yeni savunma hattı boyunca yeni siperler kazılarak gerekli güçlendirme çalışmaları yapılmaktadır. Çatışma sonucu Ermenilere âit 6 adet tank, 15 kadar topçu tesisi ve güçlendirilmiş tesisler imha edildi. Ayrıca yüzden fazla Ermeni askerinin öldüğü ve yaralandığı söylenmektedir. Azerbaycan tarafı ise 31 asker şehit vermiş, 1 adet Mi-24 helikopteri düşman tarafından vurulmuş ve 1 adet tank mayın patlaması nedeniyle zarar görmüştür. Son olarak, Azerbaycan Savunma Bakanlığı’nın resmî açıklamasına göre, Ermeni tarafı cephe bölgesine ek askerî kuvvet ile karşı saldırıya geçmiş, fakat gerekli cevap verilmiştir. Çatışma sırasında yaklaşık 10 Ermeni tankı daha vurulmuş ve askerî personel öldürülmüştür.1 Bakanlık bu olayın Rusya’nın arabuluculuğu ile yapılan son ateşkes kararından sonra olduğunu beyan etmiştir.
Öte yandan bu ateşkes ihlâlinin zamanlaması da önemlidir. Ateşkesin özel anlamda Azerbaycan Devlet Başkanı İlham Aliyev’in Nükleer Güvenlik Zirvesi’ne iştirak etmek için ABD’ye resmî ziyarette bulunurken yapılması dikkatlerden kaçmamıştır. Diğer bir önemli husus ise, İlham Aliyev ve John Kerry arasında yapılan görüşme sırasında Aliyev’in, ABD’nin, Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki sorunların çözümü noktasında gösterdiği çabanın da altını çizerek; “Biz, Ermenistan’ın şartsız bir şekilde bir an önce sınırlarımızdan askerlerini çekmesi gerektiğini öngören Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi çözümleri doğrultusunda bu sorunun çözülmesi gerektiğini düşünüyoruz” demesi ve buna karşılık olarak da Kerry’nin; “Dağlık Karabağ münakaşasının donmuş münakaşa olarak kalmasını istemeyiz” şeklinde açıklama yapmasından bir kaç gün sonra Dağlık Karabağ’da çatışmaların başlamasıdır. Diğer yandan Rusya Federasyonu’nun bu Zirve’ye iştirak etmemesi de ayrıca önemli bir husus teşkil etmektedir.
Devlet Başkanı İlham Aliyev, Azerbaycan’a döner dönmez Ulusal Güvenlik Konseyi’ni topladı. Toplantıda Aliyev ve Savunma Bakanı Zakir Hesenov, Ermenistan’ın provokasyonlarına cevaben Azerbaycan ordusunun gerçekleştirdiği askerî operasyonlar sonucunda düşmana ciddî darbe indirildiğini, bazı yerleşim birimlerinin ve önemli yüksekliklerin işgalden kurtarıldığını açıkladı.
Aslında Azerbaycan’ın pozisyonuna ilişkin genel tablonun görülmesi açısından Ulusal Güvenlik Konseyi’nin 2 Nisan 2016 tarihli toplantısı büyük önem taşıyor. Çünkü Azerbaycan medyası ve kamuoyunda, o toplantıdaki çerçeveyle bu kadar yüksek oranda bir uyum ilk kez öne çıktı. Zira zaman zaman farklı söylemler ve eleştiriler olabiliyordu.
Aliyev’in konuşmasında “gerginlik” ve “zafer” vurgularının birbirine paralel olarak kullanılması dikkat çekiciydi. Örneğin, Devlet Başkanı Aliyev, “Ateşkes döneminde ilk kez Ermenistan’a bu kadar büyük darbe indirildi” dedi, ama hemen ekledi: “Bunun suçlusu, topraklarımızı işgal altında tutan ve saldırıları başlatan Ermenistan’dır.”

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir