Türk Siyasetinde Darbe Girişimleri – 21 Ekim Protokolü
28 Haziran 2016
1979 İran Devrimi’nden Günümüze İran’da Türklere Karşı Uygulanan Asimilasyon Politikaları
28 Haziran 2016

Güvenlik Politikalarında Arap Baharı ve Türkiye’ye Yansımaları

Giriş

Arap Baharı, uzmanlar tarafından, yakın tarihin en önemli halk hareketlerinden biri olarak görülüyor. Bunun nedeni senelerce otoriter bir yönetim altında bulunan halkların ayaklanması ve bunun bölgede hızlı bir şekilde yayılmasıdır. Bu ayaklanmalar sonucunda bazı otoriter yönetimler devrildi. Ayrıca, Arap Baharı, bölgesel ve uluslararası dinamikleri de önemli ölçüde değiştirdi. Türkiye’nin, Arap Baharı’nın yaşandığı ülkelerle coğrafî ve tarihsel bağları vardır. Bu yüzden Türkiye’nin Arap Baharı karşısındaki tutumu bölgesel ve uluslararası siyaset açısından önemlidir.

Bu çalışmada öncelikle Arap Baharı olarak adlandırılan olayların çıkış nedenleri ve sonuçları anlatılacak. Bu bağlamda Arap Baharı öncesi ve sonrası bölgesel düzenin nasıl olduğu üzerinde durulacak. Son olarak da Türkiye’nin Arap Baharı karşısındaki tutumu ve Türkiye’ye yansımaları tartışılacaktır.

Arap Baharı

Arap Baharı sosyal, siyasal ve ekonomik nedenleri ve sonuçları bulunan bir süreci ifâde etmek için kullanılır (Akbaş ve Düzgün, 2012: 67). Genel olarak, Arap Baharı, Arap ülkelerindeki baskıcı ve otoriter yönetimlere karşı demokratikleşme ve insan hakları talepleri ile ortaya çıkan halk hareketlerini tanımlamak için kullanılır (Doğan ve Durgun, 2012: 62).

Bu ayaklanmaların ilki Tunus’ta olmuştur ve domino etkisiyle diğer Arap ülkelerine yayılmıştır (Şahin ve Şahin, 2014: 173). Bahreyn, Cezayir, Fas, Irak, İran, Libya, Lübnan, Moritanya, Mısır, Suriye, Suudi Arabistan, Tunus, Umman, Ürdün ve Yemen’i Arap Baharı’ndan etkilenen ülkeler arasında sayabiliriz.

Arap Baharı’nı ortaya çıkaran nedenleri ekonomik, siyasal ve teknolojik olarak sıralayabiliriz. İşsizlik, enflasyon, yaşam koşullarının zorluğu ve petrol fiyatlarının dengesiz bir seyir izlemesi ekonomik nedenler arasında sayılabilir (Buzkıran ve Kutbay, 2013: 150). Yönetimin demokrasiden uzak ve otoriter olması, bürokratik yapının belli kişilerin elinde olması ve halka baskı yapılması siyasî nedenlerdendir (Şahin ve Şahin, 2014: 174). Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişme sayesinde Arap Baharı’nın yaşandığı ülkelerde yaşayan insanların gelişmiş ülkelerdeki sistemleri görmesi ve bunların kendi ülkesinde de olmasını istemesi teknolojik neden arasındadır (Buzkıran ve Kutbay, 2013: 151). Ayrıca halkın sosyal medya üzerinden örgütlenmesi ve ayaklanmaların kitlesel bir harekete dönüşmesi de teknolojik nedenler arasında sayılabilir.

Arap Baharı’nın sonucunda seçim yapılıp bazı ülkelerde yönetimler değişmiş, bazı ülkelerde ise demokratikleşme adına bazı reformlar yapılmıştır. Fakat bütün ülkelerde reform çabaları başarıya ulaşmamıştır. Hatta Suriye’de bir iç savaş başlamış ve hâlen devam etmektedir. Ayrıca, Arap Baharı’nın ekonomik sonuçları da olmuştur. İşsizlik, ekonomik büyümenin yavaşlaması, enflasyon ve petrol üretiminin düşmesiyle bu ülkelerin en büyük gelir kaynağının azalmasıyla ortaya çıkan bütçe açığı gibi olumsuz sonuçları olmuştur. Ayrıca bu ülkelere gelen turist sayısı da azalmıştır. Bütün bunlar bölgede siyasî istikrarsızlığın yanında ekonomik istikrarsızlığı da meydana getirmiştir. (Şahin ve Şahin, 2014: 175-180).

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir